Mùa thi đến, không chỉ con căng mà cả nhà cùng căng. Cha mẹ thương con, muốn con làm tốt, nên đôi khi vô tình tạo thêm áp lực bằng những câu "cố lên", "kỳ này quan trọng lắm", "con nhà người ta". Sự thật là: áp lực quá mức làm con học kém đi và mệt mỏi hơn, không giúp con giỏi lên. Điều con cần nhất từ bạn không phải sự thúc ép, mà là cảm giác được đồng hành và an toàn.
Hiểu lo lắng thi cử của con
Một chút hồi hộp là bình thường, thậm chí giúp con tập trung. Nhưng khi lo lắng quá mức, con có thể mất ngủ, chán ăn hoặc ăn vô độ, cáu gắt, đau đầu đau bụng, học mãi không vào, hoặc "đơ" khi vào phòng thi dù đã ôn kỹ. Đây là dấu hiệu hệ thần kinh đang quá tải, không phải con "lười" hay "yếu".
Cách đồng hành thay vì tạo áp lực
- Đổi thông điệp: thay "con phải đậu" bằng "con cứ cố gắng hết sức, dù kết quả thế nào bố mẹ vẫn ở đây". Tách giá trị con người của con khỏi điểm số.
- Lắng nghe trước, khuyên sau: khi con than mệt/lo, đừng vội "có gì đâu mà lo". Hãy công nhận: "Con đang áp lực nhỉ, mẹ hiểu." Được thấu hiểu giúp con nhẹ hơn nhiều.
- Giúp con chia nhỏ việc học: lịch ôn theo khối nhỏ, có nghỉ ngơi, dễ thở hơn là "học cả ngày". Cảm giác kiểm soát được giảm lo âu.
- Bảo vệ giấc ngủ và bữa ăn: thức khuya nhồi bài phản tác dụng. Ngủ đủ giúp trí nhớ và bình tĩnh. Nhắc con ăn uống, uống nước, ra ngoài hít thở.
- Dạy con vài cách làm dịu: hít thở sâu, đi bộ ngắn, nghe nhạc thư giãn giữa các buổi ôn. Trước khi vào phòng thi, vài nhịp thở chậm giúp đầu óc sáng ra.
- Giữ không khí nhà nhẹ nhàng: tránh biến cả nhà thành "trại luyện thi" căng thẳng. Vẫn cười đùa, vẫn có bữa cơm vui.
Những câu nên và không nên nói
- Thay "Sao con học hoài không vào?" → "Mình cùng xem cách học nào hợp với con hơn nhé."
- Thay "Kỳ này mà rớt thì..." → "Một kỳ thi không quyết định cả đời con."
- Thay "Con nhà người ta..." → "Bố mẹ tự hào vì con đã cố gắng."
Sau kỳ thi
Dù kết quả ra sao, hãy đón con bằng sự ấm áp. Nếu con làm tốt, mừng cùng con. Nếu chưa như ý, đừng trách móc — con đã đủ buồn rồi. Hãy nhắc con rằng còn nhiều con đường, và giá trị của con lớn hơn một tờ điểm rất nhiều.
Khi nào cần lưu tâm hơn?
Nếu con lo âu nặng kéo dài, mất ngủ nhiều, không ăn được, nói những lời tiêu cực về bản thân hay cuộc sống, hãy tìm chuyên gia tâm lý học đường hoặc bác sĩ. Đồng hành đúng lúc có thể thay đổi rất nhiều.
Lời nhắn
Con không cần bạn giỏi hơn thầy cô hay lo thay con. Con cần biết rằng: dù thế nào, có một nơi luôn an toàn để trở về — là bạn. Khi con thấy được yêu thương vô điều kiện, con sẽ học và thi bằng một cái đầu bình tĩnh hơn nhiều.
App 7SEN có bài thở, thiền ngắn và hỗ trợ giấc ngủ hợp cho cả con và cha mẹ mùa thi; nhạc THẤT ÂM tại music.7sen.app. Cần trò chuyện, nhắn Zalo 0901.630.169 nhé.
Bài viết mang tính chia sẻ, không thay thế tư vấn chuyên môn. Nếu con có dấu hiệu lo âu/trầm cảm nặng, hãy tìm chuyên gia.
